Tokyo Godfathers (2003)

Chấm điểm: 10/10

tokyogodfathers-postimage


Satoshi Kon là nhà làm phim hoạt hình nổi tiếng, được sáng ngang với các tên tuổi như Hayao Miyazaki hay Katsuhiro Otomo khi được đặt trên bàn cân những nhân vật đại tài trong làng anime Nhật.

Khác với bộ 3 phim làm nên tên tuổi của mình (Perfect Blue, Millennium Actress, Paprika), Tokyo Godfathers dù rằng vẫn mang hơi hướng hiện thực pha lẫn ảo giác nhưng lại là bộ phim mang dấu ấn đời thường chân thực nhất trong cuộc đời làm phim của ông. Tuy nhiên, nếu bạn mong mỏi được xem những bộ phim hoạt hình trẻ con, tình cảm sướt mướt, chắc chắn phim của Kon không phải để dành cho bạn cũng như không dành cho đại đồng số đông. Đa phần phim của ông đều là những vấn đề của người lớn, được nhìn nhận trực diện và đôi lúc quá chân thực khiến chúng ta sợ hãi.

Truyện phim diễn ra xung quanh 3 kẻ vô gia cư bị khinh rẻ trong xã hội Nhật. Một lão già say xỉn thất bại, một mụ bóng to hay sụt sùi cảm xúc và một đứa con gái bỏ nhà đi bụi. Ta sẽ sớm nghĩ rằng họ sẽ như bao mảnh đời vô gia cư khác, vùi lại cuộc đời mình trong những lán nhà tạm bợ và những bãi rác chất đống. Thế rồi, vào một đêm Giáng sinh tẻ nhạt như bao ngày bình thường khác, một đứa trẻ bị bỏ rơi ngay bãi rác thân thuộc và chuyến hành trình tìm lại cha mẹ của đứa bé cũng như tìm ra lời giải đáp cho cuộc đời của họ bắt đầu.

Phim có khá nhiều twist làm người xem bất ngờ cho đến tận những phút cuối. Tất cả các tình huống đều xảy ra ngẫu nhiên và tình cờ khiến cho cuộc đời và số phận của 3 nhân vật chính thay đổi. Chẳng những hé lộ được những ẩn khuất đằng sau câu chuyện của ba người mà hơn cả, là phác họa chính xác những điều còn lẩn khuất trong chính xã hội Nhật Bản. Đó là sự mưu cầu hạnh phúc đơn giản của những người đồng giới như Hana. Cô/anh ấy có thể chịu sự sỉ nhục của xã hội, thấu hiểu rằng mình là một “sai lầm của Chúa” nhưng sẵn sàng đấu tranh với số phận bằng sự bao dung của bản thân, dù rằng cuộc đời không hẳn muốn cô/anh ấy thoát ra khỏi những đau thương, mất mát. Đó là sự quan tâm chăm sóc gia đình bị bỏ quên như gia đình Miyuki khi người cha mải mê công việc, lãng quên chính gia đình mình và đang tâm hủy hoại những giá trị tinh thần của các thành viên khác. Đó là sự thoái chí không thể thấu hiểu của những người đàn ông như Gin dù rằng vô cùng yêu thương gia đình nhưng cũng không thể đối mặt với những khó khăn của bản thân mà sẵn sàng lựa chọn sự rời bỏ gia đình, mong gia đình mình coi mình đã chết. Điều thú vị là, cả ba người, tuy khác nhau về tuổi tác, giới tính cũng như quá khứ, nhưng đặt trong bối cảnh hiện tại, họ chung nhau một mơ ước có một gia đình. Tuy vậy, Kon lại để cho các nhân vật của mình không dám đối diện với sự thật tàn nhẫn của bản thân, kìm nén những xúc cảm, để họ luôn luôn nói dối với chính mình rằng, phải bước đi thôi. Nhưng rồi cuối cùng, họ lại chẳng thể thoát ra được. Họ chọn cách sống vô gia cư, lựa chọn sự quên lãng của xã hội để dằn vặt và không thể tha thứ cho những lỗi lầm của bản thân. Lẩn quất trong nhau, họ tự gắn kết mình thành một gia đình dù không chung dòng máu. Và rồi mọi sự chỉ được hóa giải phần nào khi đứa trẻ đến, sự mưu cầu hạnh phúc này lại một lần nữa được thắp sáng trong họ.

tumblr_inline_o0npgpvzc71qbn4gn_500

Những mảnh ghép các số phận trong phim dường như được Kon khéo léo sắp xếp lại trở thành một bức tranh xã hội hoàn chỉnh. Một nơi mà đối với Satoshi, tương tự như những bộ phim khác, nó vẫn tiềm ẩn những băng nhóm xã hội đen, những kỳ thị đối xử về giai cấp, những áp lực đè nặng lên cuộc sống con người trong quá trình tìm kiếm cái tôi của bản thân có thể trông lem luốc và đen thui “như cuộc đời chị Dậu” đến nơi rồi. Thì may thay, ta vẫn chợt nhận ra, không cần bằng chiếc máy giấc mơ như Paprika, không cần thông qua phim ảnh như Millenium Actress, cũng không phải đa nhân cách như Perfect Blue, một giấc mơ giữa đời thực như cách mà ba nhân vật được số phận mở ra những lối thoát vẫn có thể hoàn toàn khiến ta đặt niềm tin vào thế giới xung quanh mình bằng cách dũng cảm đối diện với nó. Không khoan nhượng, không gay gắt, nhưng phải thật bao dung, như cách mà ta vẫn ôm 1 đứa trẻ vào lòng vậy.

Nhịp phim được tạo ra giống như một bản giao hưởng, bắt đầu là một thứ gây sốc, dồn dập và khó chấp nhận, sau rồi được dãn ra, xen lẫn những nhịp vui buồn bất chợt và kết thúc trong sự nhẹ nhàng, sâu lắng. Phải nói rằng, Satoshi Kon đã rất thành công trong việc xây dựng cốt truyện và nhân vật đặc biệt, tuy nhiên nếu không có phần âm nhạc của Keiichi Suzuki, bộ phim sẽ thiếu cá tính đi phần nào.

Tokyo Godfathers vẫn được xây dựng dựa trên những nét đặc trưng trong phim của Satoshi Kon. Các nhân vật không phải khuôn mặt vline mà đều có cá tính riêng. Kẻ thì mang nét thô thiển, kẻ thì ngây thơ, kẻ mang nét u sầu khắc khổ. Satoshi cũng không tiếc công xây dựng những chi tiết riêng lẻ đầy khám phá, mà có khi xem đi xem lại 2-3 lần chúng ta mới nhận ra được và phải trầm trồ thán phục về sự sắp xếp của ông (chi tiết số 12-25 được lặp lại ít nhất 5 lần, chi tiết ông già như Santa Claus mang đến món quà cho các nhân vật…) Ta cũng vẫn sẽ nhận ra những cảnh chuyển tiếp trong phim, không đơn giản là sự thay đổi về thời gian mà còn là bước chuyển không gian đôi khi khiến người xem phải mất 1 thời gian để định thần về tình huống của nhân vật. Điều này không những tạo nên tên tuổi của Satoshi mà còn tạo nên nét khác biệt trong tất cả bộ phim của ông so với những anime đơn giản khác (xem thêm về nghệ thuật chuyển cảnh tài tình của Kon tại đây https://www.youtube.com/watch?v=oz49vQwSoTE). Thêm vào đó, ngoài xây dựng hình ảnh và bối cảnh thực tế, cái tài của Kon còn thể hiện ở việc tạo ra những lời thoại khiến ta phải ngẫm đi ngẫm lại nhiều lần về những suy nghĩ tưởng chừng như vô cùng giản đơn và vô nghĩa.

tumblr_ljq6c2fpsm1qfs9aeo1_500

Khi bắt đầu xem phim, tôi đã đoán chừng, mình phải căng não ra như mấy phim trước của Kon để không bị choáng ngợp bởi thế giới hư-thực đầy ảo giác. Nhưng rồi lại ngớ ra rằng, Tokyo Godfathers khác hẳn. Đôi khi phải phì cười vì những phản ứng tự nhiên của nhân vật, xong rồi thì thót tim với hành động của họ và cũng nhanh thôi, khóc ngon lành khi chứng kiến cách hành xử của họ. Tôi không thể lựa chọn cảnh phim mình thích nhất cũng như nhân vật tôi thích nhất trong phim. Mà thực ra, chẳng có cảnh nào được tập trung quá đà, cũng chẳng có nhân vật nào xuất hiện thừa thãi. Cả bộ phim đã là một tổng hòa vô cùng hoàn chỉnh rồi, tựa như một liều thuốc an thần tuyệt hảo, làm người ta cảm thấy hài lòng và mong muốn có được 1 đêm Giáng sinh y như các nhân vật.

Tôi tự nhận rằng mình là một người xem phim tương đối khó tính. Ấy vậy, chưa phim nào của Satoshi Kon khiến tôi không thể không hài lòng cho được. Tôi tin là, nếu bạn có một ngày một mình lười nhác, hãy thử xem Tokyo Godfathers xem sao. Bạn sẽ không nghĩ rằng một ngày của bạn vô ích lắm nữa đâu ^^

 

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s